bukonu

Bilim & Araştırmaİstatistik & Metodoloji

Bilimsel çalışmalarda çoklu karşılaştırmalar için düzeltme zorunlu olmalı mı?

Bir çalışmada çok sayıda hipotez sınandığında, tesadüfen anlamlı sonuç bulma olasılığı artar. Bonferroni gibi düzeltmeler bu riski azaltabilir; ancak gerçek etkileri saptamayı da zorlaştırabilir.

Yapay zekâ ile hazırlandı; hatalı bir bilgi görürsen bize yaz.

Düzeltme yöntemi araştırmanın amacı ve analiz planına göre değişir.

Ayrıntı

Aile düzeyinde hata oranını kontrol eden yöntemlerle yanlış keşif oranını kontrol eden yöntemler farklı hedeflere yönelir. Bu nedenle sonuçların değerlendirilmesinde test sayısının yanı sıra hangi hipotez ailesinin dikkate alındığı ve analizlerin keşfedici olup olmadığı da önem taşır.

EVET

E · 1· Kaynaksız

Gerekçe

Çoklu testlerin raporlanması ve uygun düzeltmenin kullanılması, okurların sonuçları daha doğru yorumlamasını sağlar. Zorunluluk, araştırmacıların yalnızca anlamlı çıkan analizleri seçerek yayımlama teşvikini de sınırlayabilir.

Ortak bir kural, araştırma sonuçlarının güvenilirliğini artırır.

E · 2· Kaynaksız

Gerekçe

Bir araştırmacı aynı veri üzerinde çok sayıda hipotezi sınadığında, her testte düşük görünen hata olasılıkları birikerek tesadüfi anlamlı bulguların ortaya çıkma ihtimalini artırır. Düzeltme uygulamak, bu tür bulguların sağlam kanıt gibi sunulmasını önlemeye yardımcı olur.

Düzeltme, çok sayıda testten kaynaklanan yanlış pozitifleri azaltır.

HAYIR

H · 1· Kaynaksız

Gerekçe

Bonferroni gibi yöntemler test sayısı arttıkça anlamlılık eşiğini düşürür. Özellikle örneklemi küçük çalışmalarda bu yaklaşım, gerçek ama görece küçük etkilerin gözden kaçmasına ve istatistiksel gücün azalmasına yol açabilir.

Katı düzeltmeler gerçek etkilerin istatistiksel olarak saptanmasını zorlaştırabilir.

H · 2· Kaynaksız

Gerekçe

Doğrulayıcı analizlerle çok sayıda olası ilişkiyi tarayan keşfedici analizlerin amaçları farklıdır. Tek tip bir zorunluluk, araştırmacıları bilimsel soruya uygun yöntem seçmek yerine biçimsel bir düzeltme uygulamaya itebilir; bazı yöntemler testler arasındaki bağımlılığı da yeterince yansıtmayabilir.

Her araştırma bağlamında aynı düzeltme kuralı uygun değildir.